ما 296 مهمان و بدون عضو آنلاین داریم

جورئەتی تیۆریزەکردن

مەکیاڤیلی، نووسەر و بیرمەندی ئیتالی کە لە سەدەی پازدە و شازدەی زاییندا ژیا، خاوەنی دوو کتێبی "میر" و "دیسکۆرس" یان گفتوگۆیە. ئەم بیرمەندە کە لەسەردمێکی پڕ لە ئاژاوە و نائارامی دا ژیاوە، خەونی بە دەسەڵاتێکەوە دەبینی، بتوانێ ئارامی و یاسا بۆ وڵات بگێڕێتەوە.

 

تایبەتمەندیەکانی بیری مەکیاڤیلی بەم شێوازە بوون:

ـ ناسراو وەک  بیرمەندێکی دژی ئەخلاق و موڕال،

ـ باوکی سیاسەتی مودێڕن و رئالیزمی سیاسی،

ـ پێی وایە مرۆڤ مەیلێکی روونی بەرەو خۆخوازی و خراپە هەیە. بۆیە کاری دەسەڵات ئەوەیە ئەم رووە ناشیرینەی مرۆڤ کۆنتڕۆل بکا و، تەنانەت ئەگەر توانی لە قازانجی دەسەڵات بەکاری بێنێ،

ـ لە کتێبی میردا وەک کەسێکی بێڕەحم و دژەموڕاڵ دەردەکەوێ و، لە کتێبی دیسکۆرسدا بە پێچەوانەوە. لە دیسکۆرسدا پێی وایە ئەو خەڵکەی لە ئازادی دەگەن و پێگەیشتوون، شیاوی سیستمی کۆمارین و، بەپێچەوانەوە شیاوی سیستمی پاشایەتی،

ـ هێزی دەسەڵات و دەوڵەت پێش موڕال دەخا،

ـ مەکیاڤیلی شێوازی بیرکردنەوەی سەدەکانی ناوەڕاست دەخاتە ژێر پرسیارەوە کە پێیان وابوو ئەخلاق لە سیاسەت جودا نیە.

 

بەڵام خاڵی سەرنجڕاکێش ئەوەیە کە لە سەدەکانی ناوەڕاستدا سەرەڕای هەبوونی بیری لێکئاڵانی سیاسەت و موڕال، قەت ئەم دوو رەگەزە یەکیان نەگرتەوە. بەڵام ئەوەی مەکیاڤیلی دەیکا ئەوەیە کە راستیی جودایی سیاسەت و ئەخلاق بە جورئەتەوە تیۆریزەدەکا و، دەیکا بە پەند و قسەی نەستەق بۆ دەسەڵاتداران. واتە بە پێچەوانەی بیری باوی سەدەکانی ناوەڕاست، دەلێ کە ئەخلاق مەبەستی سیاسەت نیە و قەت نابێ ببێ! جورئەتێکی سەیر!

 

سایتی قەڵەم

 

٢٠ سێپتامبری ٢٠١٥